›› Dzisiaj jest sobota, 16 grudnia 2017 roku. ‹‹


jaskinie

Jaskinia - to naturalna, pusta przestrzeń w skale, której wielkość pozwala na penetracje jej wnętrza przez człowieka.

Jaskinie dzielimy na:

  1. pierwotne - powstające jednocześnie ze skałą, w której występują np. przez wypłynięcie lawy spod zakrzepłej już powierzchniowej skorupy,
  2. wtórne - powstające w wyniku późniejszych procesów geologicznych zachodzących w skałach.

Wśród nich można wyróżnić jaskinie:

  • grawitacyjne - powstające w wyniku osuwania lub obrywania się skał na zboczu góry (jaskinie szczelinowe i osuwiskowe),
  • tektoniczne - powstałe w wyniku ruchów tektonicznych,
  • lodowcowe - powstałe w wyniku działania wód podlodowcowych,
  • pseudokrasowe - powstałe w wyniku wymywania przez wodę mniej odpornego materiału skalnego,
  • krasowe - powstają one w wyniku procesów krasowych, czyli chemicznego oddziaływania wody na skały krasowiejące.

Polska nie obfituje w jaskinie, co wynika z nizinnego ukształtowania, oraz nawiedzających terytorium naszego kraju zlodowaceń. Najwięcej jaskiń, bo około 1800 znajduje się na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej.

Opisując jaskinie podawane się zwykle następujące informacje:

  • długość - suma długości wszystkich korytarzy, studni i kominów jaskini,
  • głębokość - różnica wysokości pomiędzy najwyżej położonym otworem jaskini a jej dnem,
  • deniwelacja - różnica wysokości pomiędzy najwyższym i najniższym punktem w jaskini,
  • wysokość otworów - wysokość, na jakiej znajduje się wejście do jaskini względem poziomu morza,
  • ekspozycja otworów - kierunek, w który zwrócony jest otwór jaskini (np. N, NW, SW).

Jaskiniowe giganty

Kategoria - najdłuższa jaskinia

  • Najłuższą jaskinią na świecie jest labirynt jaskiniowy Mammoth Cave. System znajdujący się w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej, w stanie Kentucky. Długość systemu korytarzy tej Jaskinia osiąga 563 kilometry i 270 metrów. System ten można praktycznie uznać za poziomo rozłożone korytarze na powierzchni koła o średnicy 12 kilometrów.

  • W naszym kraju najdłuższą jaskinią jest Jaskinia Wielka Śnieżna znajdująca się w Tatrach. W chwili obecnej odkryto niemal 24 kilometry korytarzy. Jaskinia nie powiedziała jednak ostatniego słowa w tej kategorii.

  • Na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej najdłuższą jaskinia jest J.Wierna, której korytarze mają 1027 metry długości.


Kategoria - najgłębsza jaskinia

  • Jaskinią, która w wyniku eksploracji osiągnęła największą głębokość jest jaskinia Krubera (Wronia) znajdująca się w górach Wielkiego Kaukazu na terytorium Abchazji. Jaskinia osiągnęła głębokość 2191 metrów. Nie została jednak zakończona jej eksploracja. Obecnie speleolodzy dotarli do ogromnego syfonu o głębokości 45,5m, który stromo kieruje się ku dołowi i rokuje na dalsze odkrycia.

  • W Polsce prym najgłębszej wiedzie wspomniana już Jaskinia Wielka Śnieżna z wynikiem 824 metrów.

  • Na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej najgłębszą jaskinia jest obecnie J.Studnisko. Jej głębokość to 77,5 metra.


Kategoria - największa podziemna komnata

  • Największą podziemną salą jaskiniową szczyci się jaskinia Lubang Nasib Bagus znajdująca się na Borneo. Komnata ta ma niebotyczne wręcz wymiary tj. 750 metrów długości na 400 metrów szerokości, przy średniej wysokości ok.100 metrów.

  • Na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej największą komnatą podziemną
    /najwyższą/ jest Komora Wejściowa w J.Studnisko.


Kategoria - najgłębsza studnia jaskiniowa

  • Najgłębszą /najdłuższą/ studnią świata jest obiekt znajdujący się w słoweńsko-włoskim masywie Canin. Głębokość tej studni to 643 metry.

  • W Polsce najgłębszą studnią szczyci się Jaskinia Śnieżna Studnia, w której Studnia Wazeliniarzy ma 250 metrów długości.


Kategoria - najwyższy otwór jaskiniowy

otwór wertykalny

  • Najwyższy otwór wejściowy pionowy do jaskini znajduje się w jaskini Gruta Casa de Pedra położonej w Brazylii. Wysokość otworu sięga 180 metrów.
  • Najwyższy polski otwór jaskiniowy ma wysokości 20 m, a jego właścicielką jest jaskinia Komora Gwiaździsta położona w Tatrach.


otwór horyzontalny

  • Prym wiodą tu dwie jaskinie. Otwór jaskini Minye w Papui Nowej Gwinei ma rozmiary 500 na 500 m przy głębokości ponad 450 metrów, a otwór jaskini Dashiwei położonej w Chinach ma 600x 450 metrów średnicy i 613 m głębokości.


powrót na początek strony

nacieki jaskiniowe
jaskinie...
poznajemy nietoperze
Speleo-Myszków