›› Dzisiaj jest czwartek, 19 października 2017 roku. ‹‹


nacieki jaskiniowe

Nacieki jaskiniowe (krasowe) - nacieki powstają w jaskini krasowej przez wytrącanie się substancji mineralnej z roztworu wodnego. Woda opadowa oraz dwutlenek węgla, (który znajduje się w atmosferze jak i w glebie) tworzą ze sobą słaby kwas węglowy, który w kontakcie z wapieniem rozpuszcza go. W wyniku tej reakcji powstaje rozpuszczalny w wodzie kwaśny węglan wapnia. Następnie, gdy roztwór ten przesączy się już do jaskini następuje wytrącanie się z niego substancji mineralnych.

H2O - woda  CO2 - dwutlenek węgla  CaCO3 - wapień
H2O + CO2 ⇒ H2CO3 - kwas węglowy
H2CO3 +CaCO3 ⇒ Ca(HCO3)2 - kwaśny węglan wapnia
Ca(HCO3)2 ⇒ CaCO3 + H2O + CO2 - proces krystalizacji

Węglan wapnia lepiej rozpuszcza się pod dużym ciśnieniem (pod ziemią), a przy spadku ciśnienia (np. w jaskini) się wytrąca.


formy nacieków jaskiniowych

Stalaktyt (sopleniec) - naciek jaskiniowy mający zazwyczaj kształt wydłużonego sopla, narastającego od stropu jaskini.

 



Makaron (rurka naciekowa) - początkowa forma stalaktytu. Dookoła zwisającej kropli w miejscu jej przylegania do skały wytrąca się pierścień osadu (węglanu wapnia), który wraz z napływem kolejnych kropel nabiera kształtu cienkiej rurki (makaronu). Sącząca się wewnątrz woda powoduje wzdłużne narastanie nacieku. Gdy dojdzie do zatkania kanaliku (np. przez zbyt szybkie wytrącanie węglanu wapnia) woda znajduje sobie boczne ujście i zaczyna spływać po powierzchni makaronu, nadbudowując w ten sposób jego kolejne warstwy.


Stalagmit - naciek jaskiniowy narastający od dna jaskini ku górze wskutek wytrącania się węglanu wapnia z kapiącej ze stropu wody. Stalagmity tworzą rozmaite formy od cienkich, wysmukłych stożków, słupów, iglic, aż do form bardziej masywnych, płaskich, talerzowych z szerokim wierzchołkiem. Mogą one osiągać duże rozmiary. Za najwyższe na świecie uważa się obecnie stalagmity z jaskini Zhi Jin w Chinach, których wysokość sięga 70 m. W Europie najwyższy znajduje się w jaskini Grotta di Ispinigoli na Sardynii ( wysokość 38 m).


Stalagnat (kolumna naciekowa) - naciek jaskiniowy w formie kolumny, słupa itp., łączący strop jaskini z jej dnem. Najczęściej powstaje z połączenia się stalaktytu ze stalagmitem.

 








Draperia (zasłona naciekowa) - naciek jaskiniowy w formie pionowej cienkiej zasłony zwisającej ze stropu jaskini, przewieszonej ściany lub występu skalnego.

 



Grzybek - naciek jaskiniowy agrawitacyjny powstały prostopadle do podłoża, z którego wyrasta. Powstaje z osadu wytrącającego się z wody, która podsiąka kapilarnie przez drobne szczeliny podłoża lub z rozpryskujących się kropli. Jest to przeważnie kulisty twór osadzony na wąskim trzonku. Rzadko przekracza długość 20 mm.


Misa martwicowa - naciek jaskiniowy o kształcie niecki lub misy. Jest efektem trwającego setki lat cyklu wypełniania się i odparowywania niewielkich jeziorek jaskiniowych. Na ściankach misy martwicowej można zaobserwować koncentryczne kręgi, które są śladami zmian poziomu wody.

 

powrót na początek strony

nacieki jaskiniowe
jaskinie...
poznajemy nietoperze
Speleo-Myszków